Bản thử nghiệm. Mọi địa điểm, chủ điểm, giá, lịch và đánh giá là dữ liệu minh họa, không phải tồn chỗ thật. Không có giao dịch nào được thực hiện.Dữ liệu minh họa, không có giao dịch thật.

03 Khi có sự cố · Sơ cứu ngoài trời

Xử lý vết cắt, vết trầy nhỏ

Ép cho cầm máu, xối bằng nhiều nước sạch, che lại bằng gạc hoặc băng dán. Biết khi nào phải đi khám và khi nào cần tiêm phòng uốn ván.

Thời gian
10 đến 15 phút
Số bước
8
Người làm
Một người làm được
Cần biết trước

Bị chó, mèo cắn hoặc cào, dù chỉ xước nhẹ: rửa ngay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy 15 phút và đến cơ sở y tế để được tư vấn tiêm phòng dại.

Đồ dùng cho bài này

So với danh sách gốc của bạn
  • Bộ sơ cứuĐã có
  • Nước sạch (nước đóng chai hoặc nước đun sôi để nguội)Đã có
  • Găng tay y tế dùng một lần · không bắt buộc

Cách làm

  1. Cầm máu

    Ép lên vết thương bằng gạc hoặc khăn sạch gấp lại cho đến khi máu cầm. Vết thương ở bàn tay, cánh tay thì giơ cao lên.13

  2. Xối bằng nhiều nước sạch

    Xối vết thương dưới vòi nước sạch, hoặc bằng nước đóng chai, nước đun sôi để nguội. Gạt sạch đất cát và mảnh vụn nhỏ nhìn thấy được.13

    camtrai.vn khuyên không rửa vết thương bằng nước suối, nước hồ chưa xử lý.

  3. Không đắp lá, thuốc nam

    Không đắp lá cây, thuốc nam hay bất cứ mẹo dân gian nào lên vết thương. Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cao Bằng cảnh báo điều này sau ca bệnh nhân tử vong vì uốn ván do đắp lá.5

  4. Che vết thương

    Đặt gạc vô trùng hoặc băng dán cá nhân lên vết thương. Giữ băng sạch và khô.13

  5. Gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu

    Có một trong các trường hợp sau:13

    • Ép mà máu vẫn không cầm.
    • Vết thương rộng hoặc sâu.
    • Có vật cắm trong vết thương, như mảnh kính.
    • Tê hoặc khó cử động quanh chỗ bị thương.
    • Vết cắt nặng ở mặt hoặc lòng bàn tay.
  6. Đến cơ sở y tế sớm nếu

    Có một trong các trường hợp sau. Vết sâu nên được khâu trong vòng 2 giờ; các trường hợp khác trong 2 đến 6 giờ.13

    • Vết thương dính đất, phân, mủ, hoặc vẫn bẩn sau khi rửa.
    • Bị người hoặc thú cắn.
    • Vết thương hở sâu hơn vài mi-li-mét, hoặc ở mí mắt, khớp, đầu gối.
  7. Hỏi về tiêm phòng uốn ván

    Uốn ván lây khi đất cát, phân có vi khuẩn dính vào vết thương, kể cả vết xước. Theo tờ hướng dẫn tiếng Việt của Bộ Y tế bang New South Wales (Úc), đến bác sĩ để tiêm phòng uốn ván trong vòng một ngày nếu:235

    • Đã hơn 10 năm kể từ mũi tiêm uốn ván cuối, hoặc không nhớ đã tiêm khi nào.
    • Đã hơn 5 năm kể từ mũi cuối, và vết thương dính đất cát hoặc là vết cắt sâu.
    • Chưa tiêm đủ 3 mũi uốn ván trong đời, hoặc không nhớ đã tiêm bao nhiêu mũi.

    Không chắc mình đã tiêm đủ thì coi như chưa đủ và đến cơ sở y tế hỏi.

  8. Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng

    Trong những ngày sau, đi khám nếu:12

    • Vết thương sưng, đỏ, nóng, đau tăng dần hoặc chảy mủ.
    • Sốt hoặc ớn lạnh.

Nếu gặp tình huống này

Bị chó, mèo, khỉ, dơi hoặc thú hoang cắn, cào

Rửa ngay vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong 15 phút; không có xà phòng thì rửa bằng nước. Sát trùng bằng cồn 70% hoặc thuốc sát khuẩn. Không băng kín vết thương. Đến cơ sở y tế gần nhất ngay để được tư vấn tiêm phòng dại. Không tự chữa, không nhờ thầy lang.

Vài ngày sau bị cứng hàm, khó nuốt, co cứng cơ

Gọi 115 ngay. Đây có thể là dấu hiệu uốn ván, thường xuất hiện khoảng 4 đến 21 ngày sau khi nhiễm.

Ở bãi trại không có nước sạch

camtrai.vn khuyên đun sôi nước rồi để nguội trước khi rửa, theo bài "Làm nước suối, nước giếng thành nước uống". Trong lúc chờ, che vết thương bằng gạc sạch.

Đọc kèm

Tài liệu tham khảo

  1. 1NHS (Anh)Cuts and grazes
  2. 2NHS (Anh)Tetanus
  3. 3NSW Agency for Clinical Innovation (Bộ Y tế bang New South Wales, Úc)Các vết cào xước và cắt da (tờ hướng dẫn tiếng Việt)
  4. 4Bộ Y tế (qua tạp chí Luật sư Việt Nam)Bộ Y tế khuyến cáo các biện pháp phòng ngừa bệnh dại (12/2024)
  5. 5Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cao Bằng (qua báo Đại biểu Nhân dân)Đắp lá chữa vết thương, bệnh nhân tử vong vì uốn ván (06/2026)

Mọi nguồn được mở lại và đối chiếu vào tháng 10/2026. Bài viết mới bằng tiếng Việt cho điều kiện Việt Nam; khi các nguồn khác nhau, bài theo hướng dẫn thận trọng hơn. Số nhỏ sau mỗi bước cho biết bước đó dựa trên nguồn nào.

Bản nháp, chờ bác sĩ hoặc giảng viên sơ cứu tại Việt Nam duyệt trước khi công khai.

Sổ tay không thay cho một khóa sơ cứu có thực hành. Khi nguy hiểm đến tính mạng, gọi 115 trước.

Bắt đầu thực hànhMỗi màn hình một bước, chữ lớn, màn hình không tự tắt