03 Khi có sự cố · Sơ cứu ngoài trời
Kiểm tra người bị nạn trước khi xử lý
Xem nơi đó có an toàn không, gọi xem người bị nạn có phản ứng không, mở đường thở và xem thở trong tối đa 10 giây. Không thở bình thường thì gọi 115 và ép tim ngay.
- Thời gian
- Tùy tình huống
- Số bước
- 9
- Người làm
- Nên có người phụ
- Khi nặng, gọi
- 115
112 tìm kiếm cứu nạn · 113 công an · 114 cháy, cứu nạn. Các số này vẫn gọi được như hiện nay. Nhà nước đang chuẩn bị gộp 113, 114, 115 về một tổng đài 113 (dự kiến từ quý 3/2027); camtrai.vn sẽ cập nhật khi có quyết định chính thức.
Người không phản ứng và không thở bình thường, kể cả khi đang thở ngáp cá từng hơi: gọi 115 và ép tim ngay.
Đồ dùng cho bài này
So với danh sách gốc của bạn- Điện thoại và cáp sạcĐã có
- Bộ sơ cứu (có mặt nạ thổi ngạt)Đã có
- Chăn giữ nhiệt (chăn bạc) · không bắt buộc
- Đèn đội đầu hoặc đèn pin · không bắt buộcĐã có
Cách làm
Máu chảy ồ ạt: ép chặt ngay
Thấy máu phun ra hoặc chảy ồ ạt thì ép chặt lên vết thương ngay, trước cả khi mở đường thở. Làm theo bài "Chảy máu nhiều: ấn chặt và gọi 115".1
Không thở bình thường: ép tim ngay
Đặt gót một bàn tay giữa ngực, tay kia chồng lên trên. Ép thẳng xuống sâu khoảng 5 đến 6 cm, nhịp 100 đến 120 lần mỗi phút. Ép liên tục cho đến khi nhân viên y tế tới hoặc người đó thở bình thường trở lại. Nếu có người khác, nhờ họ tìm máy sốc tim (AED) nếu gần đó có.25
- Đã học thổi ngạt: cứ 30 lần ép thì thổi 2 hơi.
- Chưa học hoặc không thổi ngạt được: ép tim liên tục.
- Có người khác: đổi người ép sau mỗi 1 đến 2 phút.
Kiểm tra toàn thân khi đã ổn
Khi không còn nguy hiểm tính mạng trước mắt, xem từ đầu đến chân: vết thương, chỗ sưng, biến dạng, chảy máu bị che dưới quần áo, dấu hiệu lú lẫn sau va đập đầu. Tìm vòng, thẻ cảnh báo y tế. camtrai.vn khuyên hỏi thêm chuyện gì đã xảy ra, dị ứng, thuốc đang dùng, rồi ghi lại để báo nhân viên y tế.1
Nếu gặp tình huống này
Nghi chấn thương cổ, lưng mà người đó vẫn thở
Không di chuyển nếu không có nguy hiểm. Một người quỳ phía đầu, dùng hai tay giữ đầu và cổ thẳng hàng với thân, không che tai. Nếu người đó nôn hoặc bạn không giữ được đường thở thông, nghiêng họ sang một bên, giữ đầu, cổ và lưng thẳng hàng khi lật. Thở được là ưu tiên trước hết.
Người bị nạn là trẻ em, hoặc bị đuối nước
Đuối nước (người lớn hay trẻ em): thổi 5 hơi trước rồi mới ép tim, theo bài "Tắm suối, hồ an toàn và xử lý khi đuối nước". Trẻ em không đuối nước: gọi 115, bật loa ngoài và làm theo hướng dẫn của điều phối viên.
Không chắc người đó có đang thở bình thường không
Coi như không thở bình thường: gọi 115 và bắt đầu ép tim.
Trời mưa, lạnh, nền đất ướt
camtrai.vn khuyên: che mưa, đắp chăn giữ nhiệt hoặc áo lên người bị nạn. Chỉ lót tấm cách nhiệt bên dưới khi không nghi chấn thương cổ, lưng. Xem thêm bài về hạ thân nhiệt.
Đọc kèm
- Chảy máu nhiều: ấn chặt và gọi 115Ép chặt và liên tục lên chỗ chảy máu, gọi 115, không gỡ miếng gạc đã thấm máu. Để ý dấu hiệu sốc.
- Tắm suối, hồ an toàn và xử lý khi đuối nướcTrẻ em ở gần nước luôn cần người lớn trông trong tầm tay. Khi cứu người: với tới hoặc ném vật nổi, đừng nhảy xuống.
- Nghi gãy xương: cố định và chờ cấp cứuGiữ yên chỗ bị thương đúng như lúc phát hiện, cầm máu nếu có, không cho ăn uống và gọi 115. Không chắc là gãy hay bong gân thì xử lý như gãy xương.
- Hạ thân nhiệt khi bị lạnh, ướt ở vùng núiĐưa vào chỗ khuất gió, cởi đồ ướt, ủ ấm từ thân người và làm ấm từ từ. Hạ thân nhiệt là cấp cứu: gọi 115.
- Sốc phản vệ: nhận biết và xử tríSốc phản vệ là phản ứng dị ứng nặng, diễn ra trong vài phút và có thể gây tử vong. Nghi ngờ là gọi 115.
- Bộ sơ cứu mang theo khi cắm trạiSoạn một hộp sơ cứu kín nước gồm băng gạc, dụng cụ, thuốc riêng của từng người và danh sách số khẩn cấp. Kiểm tra lại trước mỗi chuyến.
Tài liệu tham khảo
- 1St John Ambulance (Anh)Primary survey
- 2St John Ambulance (Anh)CPR
- 3British Red CrossUnresponsive and breathing
- 4St John Ambulance (Anh)Spinal injury
- 5Bệnh viện Đa khoa Tâm AnhHồi sức tim phổi (CPR)
Mọi nguồn được mở lại và đối chiếu vào tháng 10/2026. Bài viết mới bằng tiếng Việt cho điều kiện Việt Nam; khi các nguồn khác nhau, bài theo hướng dẫn thận trọng hơn. Số nhỏ sau mỗi bước cho biết bước đó dựa trên nguồn nào.
Bản nháp, chờ bác sĩ hoặc giảng viên sơ cứu tại Việt Nam duyệt trước khi công khai.
Sổ tay không thay cho một khóa sơ cứu có thực hành. Khi nguy hiểm đến tính mạng, gọi 115 trước.