Nghi gãy xương: cố định và chờ cấp cứu

Cách làm

1. 01

   Giữ người bị thương ở nguyên chỗ

   Nhìn quanh xem chỗ đó có nguy hiểm trước mắt không, như đá lăn hay nước dâng. Không có nguy hiểm thì để người bị thương ở nguyên chỗ. Chỉ di chuyển khi thật cần thiết.1

2. 02

   Gọi 115

   Gọi ngay nếu có một trong các trường hợp sau. Có tiếng rắc, chi biến dạng, tê hoặc da đổi màu thì xử lý như gãy xương. Chỉ đau và sưng, vẫn cử động được thì xem bài "Bong gân, căng cơ: xử lý trong 2 đến 3 ngày đầu" và đi khám nếu không đỡ.1234

   • Tay hoặc chân cong, lệch, biến dạng.
   • Xương lòi ra ngoài da, hoặc có vết thương lớn.
   • Chảy máu nhiều, ấn mãi không cầm.
   • Chạm nhẹ hay cử động nhẹ cũng rất đau.
   • Đầu ngón tay, ngón chân bị tê hoặc đổi màu.
   • Nghi gãy xương đùi, hoặc gãy ở cổ, đầu, lưng.
   • Có dấu hiệu sốc (xem bước 7).
3. 03

   Không nắn, không kéo thẳng

   Giữ chỗ bị thương nguyên như lúc phát hiện. Không cố đưa xương về chỗ cũ. Không đẩy đầu xương lòi ra vào trong.145

   Không đắp lá, bó thuốc nam. Thuốc đắp không làm liền xương và có thể gây loét da, nhiễm trùng.

4. 04

   Đỡ và giữ yên chỗ bị thương

   Chèn quần áo cuộn, chăn hoặc gối hai bên để chi không xê dịch. Bảo người bị thương nằm hoặc ngồi yên. Chân bị gãy thì không đứng, không dồn sức nặng lên, không kê cao chân đó.23

5. 05

   Gãy hở: che vết thương và cầm máu

   Đặt gạc hoặc vải sạch lên vết thương. Đang chảy máu thì ấn xung quanh vết thương, không ấn thẳng lên đầu xương.13

   Không đẩy đầu xương vào trong.

6. 06

   Chườm lạnh nếu có

   Bọc đá hoặc túi chườm trong khăn rồi đặt lên chỗ sưng để giảm đau, giảm sưng.1

   Không đặt đá trực tiếp lên da.

7. 07

   Theo dõi dấu hiệu sốc

   Gọi 115 ngay nếu chưa gọi khi thấy một trong các dấu hiệu sau. Đặt người đó nằm xuống. Không kê chân bị thương lên cao.12

   • Da lạnh, vã mồ hôi.
   • Mạch nhanh và yếu.
   • Thở nhanh, nông, hoặc khó thở.
   • Da, môi, lưỡi tái, xám, xanh hoặc loang lổ.
   • Lả đi, muốn ngất.
8. 08

   Không cho ăn uống

   Không cho người bị thương ăn hay uống gì, vì có thể cần gây mê để mổ.2

9. 09

   Phải tự chuyển đi viện: nẹp trước khi đi

   Chỉ làm khi xe cấp cứu không tới được và phải tự chuyển người bị thương:14

   • Đặt nẹp có đệm (que, gậy, báo cuộn chặt) dọc theo chi bị gãy.
   • Lót vải vào chỗ hõm giữa nẹp và cơ thể.
   • Buộc bằng băng bản rộng ở phía trên và phía dưới chỗ gãy, giữ yên cả khớp trên và khớp dưới.
   • Gãy chân: cố định cả bàn chân và cổ chân.
   • Cứ 15 phút kiểm tra một lần: băng không quá chặt, không quá lỏng; ngón tay, ngón chân không tê, tái hoặc lạnh.

Nếu gặp tình huống này

Đọc kèm

• Kiểm tra người bị nạn trước khi xử lýXem nơi đó có an toàn không, gọi xem người bị nạn có phản ứng không, mở đường thở và xem thở trong tối đa 10 giây. Không thở bình thường thì gọi 115 và ép tim ngay.9 bước · gọi 115 khi nặng
• Bong gân, căng cơ: xử lý trong 2 đến 3 ngày đầuBảo vệ, nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng hỗ trợ và kê cao. Nghe tiếng rắc hoặc thấy chi biến dạng thì xử lý như gãy xương.6 bước · 15 đến 25 phút · gọi 115 khi nặng
• Bộ sơ cứu mang theo khi cắm trạiSoạn một hộp sơ cứu kín nước gồm băng gạc, dụng cụ, thuốc riêng của từng người và danh sách số khẩn cấp. Kiểm tra lại trước mỗi chuyến.9 bước · 30 đến 45 phút
• Hạ thân nhiệt khi bị lạnh, ướt ở vùng núiĐưa vào chỗ khuất gió, cởi đồ ướt, ủ ấm từ thân người và làm ấm từ từ. Hạ thân nhiệt là cấp cứu: gọi 115.9 bước · gọi 115 khi nặng